Even een groet - 140

In het voorbijgaan

Afgelopen vrijdagochtend is mijn vader overleden. In de nacht van donderdag op vrijdag waakte ik bij hem en schreef onderstaande woorden, mede geïnspireerd door een schilderij boven zijn bed dat hij zelf had gemaakt. Het is een abstracte verbeelding van Pinksteren. Je ziet een bloem die zich ontvouwt, waarbij de blaadjes als golven opstijgen naar de hemel. Tegengesteld aan de zwaartekracht. Het doet denken aan de jakobsladder, waarop engelen vanuit de ziel omhoogklimmen met de nood die er is op aarde en weer neerdalen vanuit de hemel. In een eeuwige beweging.

Pinksteren werpt haar schaduw vooruit. Als onzichtbaar licht dat onze bange wereld omgeeft en vasthoudt. Zo stel ik me het soms voor: dat feest vol geestkracht.
Thuis heb ik een wereldbol staan op een houten onderstel van een tafel dat ik ooit op straat vond. Ik nam het mee naar huis in het vreemde besef dat het zijn plek zou vinden. Waarschijnlijk deed ik het onbewust omdat ik ooit in mijn jaren in Mokum – waarin ik ‘would be’-kunstenaar en nachtportier was – een dergelijk onderstel mee naar huis had genomen, samen met een stoel die geen zitting had. Het was een vreemd gezicht in mijn kamer. Bezoekers zagen een stoel staan waar je niet op kon zitten en een tafel waar je niets op kon zetten. Maar het had zo zijn betekenis in mijn verbeelding.

Het houten onderstel dat ik in Den Haag van straat meenam was anders. Het was prachtig bewerkt hout. Het kreeg ook een heel andere plek in mijn huis. Niet als een artistiek statement, maar als een gebed. Zodra ik thuiskwam zag ik dat het ding bedoeld was om de grote houten wereldbol te dragen die ik kort daarvoor op de kop had getikt in een kringloopwinkel. Daar stonden ze dan: een wereldbol op een houten vierpoot, die de vier windrichtingen uitstraalde. Ik had ook nog een oude Engelse bijbel liggen, die ik voorzichtig op de uitstekende punt van het houten onderstel legde met een zandloper er bovenop. Zo moest het zijn. Mijn gebed voor de wereld. Telkens als ik er langs loop, draai ik de zandloper om. Een vreemd ritueel dat me rust geeft. Alsof ik iets voor deze gebroken en verdwaasde wereld kan doen. Er aandacht aan geef, ook al loop ik er langs. Want zo is het. We lijden onder wat er gebeurt in de wereld, maar kunnen weinig doen. Het aantal mensen dat geen nieuws meer volgt, niet omdat het ze niet interesseert, maar omdat ze het niet aankunnen, is groot. Met dit merkwaardige ritueel loop ook ik eraan voorbij, maar draai in het voorbijgaan steeds even dat symbool om dat de tijd telt in zandkorrels. En dan gebeurt het. Het zand begint te stromen. Van boven naar beneden, zoals de engelen op de jakobsladder die ik mijn oude vader vannacht voorhield in zijn sterven. De engelen komen je halen, pa, zei ik. Zo is het ook met de wereld. De engelen doen onzichtbaar hun werk. Pinksteren is geestkracht die haar schaduw vooruitwerpt als licht.